Kho lưu trữ chỉ có một hướng tăng nếu không ai dọn. Bài này hướng dẫn biết dữ liệu đang nằm ở đâu, dọn thứ không cần, và đặt quy tắc để khỏi phải dọn tay mãi.
1. Trước khi dọn: biết dữ liệu đang nằm ở đâu
Đừng dọn theo cảm giác. Đo trước.
Tổng dung lượng từng bucket:
mc du cloudzone
Bên trong một bucket, nhánh nào nặng nhất:
mc du --depth 2 cloudzone/abc-sao-luu-web
Tuỳ chọn --depth cho biết nên đào tiếp vào đâu, thay vì liệt kê hàng nghìn tệp.
Những tệp lớn nhất:
mc ls --recursive cloudzone/abc-sao-luu-web | sort -k4 -h -r | head -20
Kinh nghiệm thường thấy: một phần nhỏ số tệp chiếm phần lớn dung lượng. Tìm được nhóm đó là giải quyết được gần hết bài toán.
Những tệp cũ nhất:
mc find cloudzone/abc-sao-luu-web --older-than 180d
2. Bốn nguồn phình dung lượng hay gặp
| Nguồn | Dấu hiệu | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Bản sao lưu không ai xoá | Thư mục theo ngày, có đủ ngày từ lúc bắt đầu tới nay | Đặt quy tắc giữ bao nhiêu ngày, xem mục 3 |
| Đẩy lại toàn bộ mỗi đêm | Mỗi ngày một bản đầy đủ, dung lượng tăng đều đặn | Chuyển sang chỉ đẩy phần thay đổi |
| Phần tải lên dở dang | Dung lượng tính tiền cao hơn tổng tệp nhìn thấy | Xem mục 4 |
| Dữ liệu của dự án đã đóng | Bucket không ai đụng tới nhiều tháng | Tải về lưu nơi khác rồi xoá, hoặc xoá hẳn nếu không cần |
Nguồn thứ ba là nguồn khó thấy nhất, vì nó không hiện ra khi liệt kê tệp.
3. Dọn bản sao lưu cũ
Quy tắc đơn giản và chạy được: giữ 30 ngày gần nhất, xoá cũ hơn.
Xem trước sẽ xoá những gì, chưa xoá thật:
mc find cloudzone/abc-sao-luu-web/web --older-than 30d
🔴 Luôn chạy lệnh xem trước và đọc hết danh sách. Xoá trong Object Storage là xoá thật, không có thùng rác.
Xoá thật:
mc rm --recursive --force --older-than 30d cloudzone/abc-sao-luu-web/web
Với rclone:
rclone delete cloudzone:abc-sao-luu-web/web --min-age 30d --dry-run # xem truoc
rclone delete cloudzone:abc-sao-luu-web/web --min-age 30d # xoa that
rclone rmdirs cloudzone:abc-sao-luu-web/web --leave-root # don thu muc rong
Quy tắc giữ nên cân nhắc, không nên lấy 30 ngày làm mặc định cho mọi thứ:
| Loại dữ liệu | Gợi ý giữ |
|---|---|
| Sao lưu hằng ngày của website | 14 tới 30 ngày |
| Sao lưu cơ sở dữ liệu | 30 ngày, kèm giữ riêng bản cuối mỗi tháng |
| Chứng từ, sổ sách | Theo quy định của ngành, thường nhiều năm |
| Tệp tạm, kết xuất trung gian | 7 ngày |
Một cách bố trí gọn: mỗi loại một bucket riêng, rồi mỗi bucket một quy tắc. Dồn chung một bucket thì không đặt quy tắc riêng được.
4. Phần tải lên dở dang: chỗ tốn tiền mà không ai thấy
Khi tải một tệp lớn, công cụ cắt nó thành nhiều phần rồi ghép lại. Nếu lượt tải bị ngắt giữa chừng, những phần đã lên vẫn nằm lại trên kho nhưng không hiện ra khi liệt kê tệp.
Chúng vẫn tính vào dung lượng. Với một hệ thống sao lưu đêm nào cũng chạy và thỉnh thoảng đứt, lượng rác này tích lại đáng kể sau vài tháng.
Xem có bao nhiêu:
mc ls --incomplete --recursive cloudzone/abc-sao-luu-web
Dọn:
mc rm --incomplete --recursive --force cloudzone/abc-sao-luu-web
Nên đưa lệnh xem vào việc kiểm hằng tháng. Đây là chỗ hay giải thích được câu hỏi “vì sao dung lượng tính tiền cao hơn tổng tệp tôi thấy”.
5. Tự động hoá để khỏi phải nhớ
Dọn tay thì tháng đầu ai cũng làm, tháng thứ tư thì quên. Đưa vào lịch chạy tự động:
Tạo tệp /root/don-kho.sh:
#!/bin/bash
set -euo pipefail
BUCKET=cloudzone:abc-sao-luu-web
# Xoa ban sao luu cu hon 30 ngay
rclone delete "$BUCKET/web" --min-age 30d --log-file /var/log/don-kho.log --log-level INFO
rclone rmdirs "$BUCKET/web" --leave-root
# Ghi lai dung luong con lai de theo doi theo thang
echo "$(date +%F) $(rclone size "$BUCKET" --json)" >> /var/log/dung-luong-kho.log
Cấp quyền chạy rồi hẹn giờ mỗi tuần một lần:
chmod +x /root/don-kho.sh
crontab -e
Thêm dòng chạy 3 giờ sáng Chủ nhật:
0 3 * * 0 /root/don-kho.sh
Dòng ghi dung lượng vào nhật ký là phần đáng giá nhất của kịch bản này: sau vài tháng, quý Khách hàng có một bảng số cho biết kho đang tăng bao nhiêu mỗi tháng, và còn bao lâu nữa thì chạm hạn mức.
6. Giảm dung lượng mà không xoá gì
Ba cách, làm được ngay:
Nén trước khi đẩy. Dữ liệu dạng chữ nén rất tốt: kết xuất cơ sở dữ liệu, nhật ký, tệp cấu hình. Ảnh và video thì nén thêm gần như không ăn thua.
mysqldump ten_csdl | gzip > sao-luu.sql.gz
Chỉ đẩy phần thay đổi. Thay vì mỗi đêm đẩy lại toàn bộ thư mục, dùng lệnh so sánh rồi chỉ gửi phần khác. Đây là cách giảm được nhiều nhất.
Loại thứ không cần sao lưu. Thư mục bộ nhớ đệm, tệp tạm, thư viện tải lại được:
rclone copy /var/www cloudzone:abc-sao-luu-web/web \
--exclude "*.log" --exclude "cache/**" --exclude "node_modules/**" --exclude "vendor/**"
Riêng node_modules và vendor thường chiếm phần lớn dung lượng của một thư mục website, trong khi chúng tải lại được từ tệp khai báo gói. Loại chúng ra thường giảm được rất nhiều.
7. Theo dõi theo tháng
Bốn con số nên ghi lại mỗi tháng:
| Con số | Lấy bằng |
|---|---|
| Dung lượng từng bucket | mc du cloudzone |
| Tăng bao nhiêu so với tháng trước | So với dòng ghi tháng trước |
| Phần tải dở dang | mc ls --incomplete --recursive |
| Băng thông đã dùng | Xem trong Portal Cloudzone |
Biết tốc độ tăng là biết còn bao lâu nữa phải mua thêm. Đó là thứ cho phép chuẩn bị trước thay vì xử lý gấp.
8. Khi cần thêm dung lượng
Mua thêm addon ngay trong Portal Cloudzone, hoặc nâng lên gói lớn hơn. Cả hai cách đều giữ nguyên dữ liệu và khoá truy cập, không phải cấu hình lại công cụ.
Quý Khách hàng muốn tư vấn gói phù hợp với tốc độ tăng dữ liệu của mình, hãy liên hệ đội ngũ kinh doanh Cloudzone hoặc nhắn qua ô chat trên trang chủ.
9. Chống xoá nhầm: bật phiên bản đối tượng
Cả bài tới đây nói về cách xoá cho gọn. Mục này nói chiều ngược lại: làm sao để một lần xoá nhầm không thành mất dữ liệu.
Kho có sẵn tính năng phiên bản đối tượng. Bật cho một bucket thì mỗi lần ghi đè hay xoá, bản cũ vẫn được giữ lại và lấy lại được. Đo ngày 25/10/2026 trên một gói Cloudzone S3: bật được, kho giữ đủ các bản, và chép bản cũ đè lên thì đọc ra đúng nội dung gốc.
Phần này cần aws-cli – rclone dùng ở các mục trên không đặt được thiết lập này. Đặt sẵn hai biến cho đỡ dài dòng:
E=https://object.cloudzone.vn
B=ten-bucket-cua-ban
Bật phiên bản đối tượng, rồi đọc lại để chắc là kho đã nhận:
aws --endpoint-url $E s3api put-bucket-versioning \
--bucket $B --versioning-configuration Status=Enabled
aws --endpoint-url $E s3api get-bucket-versioning --bucket $B
Trả về có "Status": "Enabled" là xong.
Khi cần lấy lại một tệp, xem kho đang giữ những bản nào bằng aws --endpoint-url $E s3api list-object-versions --bucket $B --prefix duong-dan/tep.txt. Mỗi bản có mã riêng ở trường VersionId, bản đang dùng là bản ghi "IsLatest": true. Khôi phục bằng cách chép bản cũ đè lên chính tệp đó:
aws --endpoint-url $E s3api copy-object --bucket $B \
--key duong-dan/tep.txt \
--copy-source "$B/duong-dan/tep.txt?versionId=MA-BAN-CU"
🔴 Ba điều phải biết trước khi bật, vì cả ba đều ảnh hưởng tới dung lượng – đúng thứ bài này đang nói:
- Chỉ bảo vệ từ lúc bật. Dữ liệu xoá trước đó không lấy lại được, bật bây giờ cũng không cứu được.
- Dung lượng tính cả bản cũ. Ghi đè một tệp 1 GB mười lần là 10 GB trong gói, chứ không phải 1 GB. Bật cho bucket chứa thứ ghi đè liên tục là cách phình dung lượng nhanh nhất.
- Xoá thường không giải phóng chỗ. Nó chỉ đặt một dấu xoá: tệp biến mất khi đọc bình thường, nhưng các bản cũ vẫn nằm đó và vẫn tính dung lượng. Muốn lấy lại chỗ thật thì phải xoá từng phiên bản, kèm
--version-id.
Vì vậy nên bật cho bucket chứa tài liệu, hợp đồng, cấu hình – thứ hiếm khi đổi mà mất thì đau – và cân nhắc kỹ với bucket nhận bản sao lưu ghi đè hằng đêm.
10. Câu hỏi thường gặp
Xoá nhầm thì lấy lại được không? Được, nếu bucket đã bật phiên bản đối tượng từ trước – xem mục 9. Bucket chưa bật thì xoá là xoá thật, và đó là lý do mọi lệnh xoá trong bài đều có bước xem trước.
Có cách nào khoá hẳn, không cho xoá kể cả khi lỡ tay? Có. Kho hỗ trợ chế độ chống xoá theo thời hạn, nhưng phải bật ngay từ lúc tạo bucket, không bật thêm sau được. ⚠️ Ở mức nghiêm ngặt nhất thì không ai gỡ được trong thời hạn đã đặt – không phải chủ tài khoản, cũng không phải Cloudzone – nên đặt nhầm một thời hạn dài là phải trả tiền dung lượng đó cho tới khi hết hạn. Cần dùng thì liên hệ Cloudzone để được hướng dẫn thử ở mức nới trước.
Xoá dữ liệu xong dung lượng có giảm ngay không? Có, ngay sau khi lệnh xoá chạy xong. Nếu không giảm, kiểm phần tải dở dang ở mục 4.
Tôi nên để bao nhiêu bucket? Mỗi việc một bucket. Tách sẵn thì mỗi việc đặt được quy tắc giữ riêng, và xoá một việc không đụng tới việc khác.
Dọn bằng tay hay tự động? Tự động, với một ngoại lệ: lần đầu tiên hãy làm tay và đọc kỹ danh sách sẽ xoá. Đặt lịch tự động cho một quy tắc chưa kiểm là cách nhanh nhất để mất dữ liệu đều đặn mỗi tuần.
Bài liên quan trong chuyên mục Object Storage
- Bắt đầu với Object Storage: lấy khoá kết nối và tạo bucket đầu tiên
- Tải lên, tải về và quản lý dữ liệu trên Object Storage
- Lỗi thường gặp khi kết nối Object Storage và cách xử lý
- Sao lưu máy chủ Linux lên Object Storage bằng rclone
- Đưa bản sao lưu cPanel hoặc DirectAdmin lên Object Storage
- Nối NAS Synology hoặc QNAP vào Object Storage
- Dùng Object Storage trong ứng dụng: PHP, Laravel, Python và Node.js
- Chuyển dữ liệu từ AWS S3, Wasabi hoặc kho S3 khác về Object Storage Cloudzone